Een interieurverzorgster kan zich waarschijnlijk prima redden met het openbaar vervoer. Een muzikant komt vroeg of laat niet onder een auto uit. Hoe krijg je in vredesnaam je backline, halve garderobe, een kratje bier én vier groupies in Hoog-Klazienaveen?

Bij het aanschaffen van een auto heb je een aantal belangrijke overwegingen te maken, en kun je zeer aantrekkelijke voordelen krijgen als ondernemer.

Grijs kenteken?
Waarschijnlijk is je wel opgevallen dat alle auto’s in Nederland een geel nummerbord hebben. Het grijze kenteken is een term waarmee bestelauto’s worden bedoeld waar ondernemers in rijden. Zo’n auto is bedoelt voor goederenvervoer en wijkt op cruciale punten af: er is een laadruimte met vlakke, vaste laadvloer, er zijn geen zitplaatsen in de laadruimte en de auto is (gedeeltelijk) geblindeerd.

Een grijs-kenteken mag je als ondernemer rijden als je kan aantonen dat je een BTW-nummer hebt, en dat je aannemelijk kan maken dat je meer dan 10% van je kilometers per jaar zakelijk gaat rijden met deze auto. Het grote voordeel zit in de lage motorrijtuigenbelasting die je mag gaan betalen (2009: plusminus €23,- per maand) en dat grijs-kentekenauto’s in de regel diesels zijn welke weer hun voordeel bij de pomp opleveren.

Maar hoe nu verder? Je hebt twee keuzes wanneer je een auto aanschaft en zakelijk wil gaan rijden.

Auto in ondernemingsvermogen (autofictie)
Net zoals bij iedere andere auto heb je te maken met alle autokosten: een aanschafprijs, de brandstofkosten, motorrijtuigenbelasting, verzekeringspremies, APK, onderhouds- en reparatiekosten en overige kosten (denk aan je parkeergeld, wasserette, tol maar niet de boetes!).

Wanneer je de auto ‘op je onderneming’ zet (aanmerken heet dat officieel volgens mij) dan kan je de kosten van je winst aftrekken (prettig voor de Inkomstenbelasting), de BTW als voorbelasting terugvorderen en afschrijven op de auto (daarmee kun je de winst op je balans drukken). Wat is nou je belangrijkste voordeel om de auto op naam van de zaak aan te schaffen?
Je vordert de BTW terug en betaalt minder (Inkomsten)belasting.

Handig! Maar nu een regelgeving die dit een stuk minder interessant voor je kan maken. De fictieve bijtelling voor privé-gebruik van de auto. Die bijtelling is 25% (14% voor de zuinige auto’s) van de cataloguswaarde bij aanschaf inclusief BTW en BPM (voor auto’s ouder dan 15 jaar geldt de waarde in het economisch verkeer). Dat moet dus nog eens extra uit je portemonnee! Alleen als je met een volledig bijgehouden rittenadministratie kunt aantonen dat je minder dan 500 kilometer per jaar privé rijdt, omzeil je deze ‘nasty’ bijtelling. Ga je met de auto een paar keer op bezoek bij familie en vrienden door heel het land, kun je dit laatste wel vergeten.

Ook zijn er vanaf 2009 drie categorieën gekomen voor de bijtelling voor privé gebruik waarin wordt gekeken naar de CO2/km uitstoot. Daar heb ik mij verder niet in verdiept.

Auto in privé-vermogen (kilometeradministratie bijhouden)
In de algemene zin is het voor muzikanten handiger om de auto in het privé-vermogen te houden, vanuitgaande dat je geen gloednieuwe auto koopt of geen familie/sociaal leven hebt waardoor je nooit meer dan 500 km’s privé rijdt.

Je profiteert dan niet van de autofictie (BTW terugvorderen, minder belasting betalen), maar je kan daarentegen wel een bepaald bedrag per gereden zakelijke kilometer (2009: € 0,19/km) declareren op je onderneming. Vervolgens kun je voor alle (dus zowel privé als zakelijk) gemaakte autokosten (dat zijn voornamelijk brandstof-, onderhoudskosten, parkeergeld en wasserette) 75% van de BTW aanmerken op je bedrijf [soort van bewijs].

Je bent wel verplicht alle bonnetjes te bewaren en een rittenadministratie bij te houden met welke zakelijke kilometers je hebt gereden. In deze administratie noteer je: datum, beginstand en eindstand kilometerteller, vertrek- en eindpunt (adres).

Met je auto in privégebruik als ondernemer (je hebt een BTW-nummer) kun je ook profiteren van de eerdergenoemde voordelen van het grijskenteken.

Zijn er voorbeelden van muzikanten die op deze manier te werk gaan, of juist voorbeelden van hoe het ook anders en legaal kan? Voer hier de discussie gaarne op!

Voor nog meer specifieke informatie, met meer diepgang, kijk eens hier op www.inzakengaan.nl of www.lancelots.nl.

Met nadruk wil ik hierbij vermelden dat ik geen belastingexpert ben, maar wat informatie op een rijtje heb gezet. Zoek voor advies op maat altijd contact met een adviseur.

Bob weet in de laatste twee/drie alinea’s simpel en krachtig neer te zetten waar je focus moet liggen als muziekondernemer.

In vervolg op mijn eerdere stuk over de VAR, nu wat tips om daadwerkelijk een VAR-WUO te verkrijgen als muzikant. Stapsgewijs wat informatie wat je wellicht kan helpen bij het invullen van het formulier.

Wanneer je naar de website van de Belastingdienst surft en daar een VAR-verklaring aanvraagt kan dat op twee manieren. Online (met DigiD) of als *.pdf. Ik behandel de *.pdf aanvraag (2009) welke niet wezenlijk zal verschillen met de online procedure.

Uw VAR-werkzaamheden
Essentiële punten voor de fiscus:

2a Omschrijf uw werkzaamheden
Zorg dat je bij het invullen van je werkzaamheden zo ruim mogelijk denkt. ‘Muzikant’ is beter dan ‘coverband muzikant’, en vergeet ook niet je andere kwaliteiten te vermelden welke je wellicht zou willen inzetten voor je onderneming. Als je bijvoorbeeld goed kan schilderen naast het muziek maken, moet je iets vermelden over dat schilderen wil je VAR daarvoor geldig zijn.

2c Eigen beoordeling VAR?
We willen een VAR-WUO, dus beoordelen we deze ook zo.

2d Urencriterium
Van een ondernemer wordt verwacht dat hij minimaal 1225 uur per jaar (2010: 700 uur wordt ook getolereerd) in zijn onderneming steekt. Dat komt neer op bijna 24 uur per week. Dit moet je aannemelijk kunnen maken. Denk dan aan repetitietijd, componeren, tekstschrijven, mailen, sociale profielen bijhouden, optreden, administreren. Als je serieus bezig bent, is dit makkelijk te verantwoorden, maar houdt rekening met (bij)banen. Verdien je het grootste gedeelte van je inkomen bij een vaste werkgever, dan wordt het verdomd lastig om met een VAR WUO te gaan werken. Het kan vervelende verrassingen achteraf geven als de belastinginspecteur bij je langs komt en concludeert dat je eigenlijk geen ondernemer bent.

2e Opdrachtgevers
Je moet tenminste vijf opdrachtgevers hebben wil je in aanmerking komen voor de WUO. Minder opdachtgevers zou een relatie werknemer – werkgever kunnen aantonen. Als artiest heb je makkelijk meer dan vijf opdrachtgevers als je een beetje optreed door het land.

3a Inkomsten
“De fiscus kan iemand alleen als ondernemer erkennen wanneer er sprake is van beroepsbeoefening ter verwerving van een inkomen,” schrijft Ton Lamers in zijn boekje Musiconomie. Als je dus slechts 5.000 euro omzet denkt te genereren in een jaar, is het moeilijk beargumenteren hoe je min of meer in leven blijft.
Ook mogen jouw inkomsten niet voor meer dan 50% uit één opdrachtgever voortkomen.

4a Facturen
Het is voor een ondernemer verplicht om facturen te versturen en te administreren.

Verder staan er een twee strikvragen in: 3b en 3c. Beantwoord je deze met ‘ja’, dan wordt de arbeidsrelatie als werkgever-werknemer beschouwt en verklein je de kans op een VAR-WUO aanzienlijk.

Dit zijn wat algemene richtlijnen die richting geven om een VAR-WUO te verkrijgen. Specifiek advies voor het volledig invullen van de VAR is voor ieder persoon anders. Mocht je daarin advies zoeken, stuur een mailtje [martijn{a}musicunited.nl] of laat een berichtje achter.

Belastingdienst: VAR aanvragen

Mocht je dieper in willen gaan op de VAR’s dan is het boekje ‘Musiconomie’ van Ton Lamers een absolute must. Daar staat alles tot in detail in beschreven. Enige informatie hier boven is ook gebruikt uit zijn boekje. Boekje aanschaffen? Klik hier.

Ondernemer, dat zijn muzikanten al gauw. Maar het is een heel ander verhaal om als ‘ondernemer’ gezien te worden door de fiscus. Wil je jouw zaken goed in orde hebben als muzikant voor de belastingdienst maar ook voor de opdrachtgever? Dan is een verklaring arbeidsrelatie essentieel.

Er zijn verschillende VAR’s.

• VAR – Winst Uit Onderneming (VAR-WUO)
• VAR – Resultaat uit Overige Werkzaamheden (VAR-ROW)
• VAR – Rekening en Risico van de Venootschap (VAR-VRR)
• VAR – Dienstbetrekking

Goed. Dan is belangrijk te weten wat er aan de kant van de opdrachtgever gebeurd bij een optreden. De loonfictie.

Een artiest moet door zijn of haar opdrachtgever in fictieve dienstbetrekking worden genomen. In de praktijk komt het erop neer dat de opdrachtgever voor de korte periode dat de artiest zijn werkzaamheden verricht, ‘inhoudingsplichtige werkgever’ is. Ook wel ‘loonfictie’ of ‘verlonen’ genoemd, waarbij de opdrachtgever voor korte tijd ‘werkgever’ is. Dan komt daar de volgende verplichting voor de opdrachtgever/werkgever om de hoek kijken:

• Opname in en administratie bewaren van N.A.W. gegevens
• Vaststellen van de identiteit artiest
• 33,4% loonbelasting inhouden en afdragen aan de fiscus
• Inleveren van de loonbelastingkaart
• Aanmelden en afmelden van artiest bij UWV voor die ene dag dat artiest heeft gewerkt
• Premies werknemersverzerkingen betalen aan UWV. (plusminus 14%)
• Loonstrook overleggen
• Einde van het jaar een jaaropgaaf naar artiest toesturen

Kortom een enorme rompslomp voor de opdrachtgever en minder gage wat overblijft voor jou als artiest.

Er zijn enkele uitzonderingen wanneer de opdrachtgever dit bovenstaande niet hoeft te doen. Eén daarvan is het kunnen aantonen van ‘zelfstandigheid’ gekwalificeerd door de fiscus. Daar komt ie: de VAR – WUO. Dit is voor jou de enige, legale manier om de hele loonfictie-verplichting van de opdrachtgever te kunnen doorbreken (de VAR – VRR ook, maar die is voor aandeelhouders).

Het grote misverstand dus uit de weg helpen; een BTW-nummer of een inschrijving bij de KvK of zelfs een rechtspersoon maakt een artiest niet zelfstandig ten opzichte van de opdrachtgever. Je verplicht daarmee de opdrachtgever bovenstaande waslijst uit te voeren en te administreren.

Bij een eventuele controle van de loonadministratie van de opdrachtgever moet deze kunnen bewijzen dat hij zaken heeft gedaan met een zelfstandige artiest. Daarom is de artiest verplicht een kopie van zijn VAR-WUO + paspoort kopie toe te voegen aan zijn factuur.

Als je een VAR aanvraagt als artiest, doe je dat dus met de hoop een VAR-WUO te verkrijgen. Aan een VAR-ROW heb je niets. Dit is eigenlijk een afwijzing van de fiscus, en belangrijker: daarmee kan je de loonfictie niet doorbreken.

Hoe je het ook went of keert, als je het muzikantschap serieus neemt, heb je een VAR-WUO nodig. Het aannemelijk maken van je zelfstandige werkzaamheden heeft nog wat voeten in de aarde. Hier meer over hoe je de kans zo groot mogelijk maakt dat je een VAR-WUO op je deurmat krijgt, en geen VAR-ROW.

(nb: Een VAR is maximaal 1 kalenderjaar geldig. De geldigheidstermijn gaat in aan het begin van het kalenderjaar.)

Belastingdienst: VAR aanvragen

Mocht je dieper in willen gaan op de VAR’s dan is het boekje ‘Musiconomie’ van Ton Lamers een absolute must. Daar staat alles tot in detail in beschreven. Enige informatie hier boven is ook gebruikt uit zijn boekje. Boekje aanschaffen? Klik hier.

Handige tips en uitleg van Rob omtrent platen- / artiestencontracten. Morgen meer over licentie- en publishingcontracten.

Platenmaatschappij
Trend van de afgelopen maanden is het 360-graden-contract. De platenboer verliest enorme inkomsten door de dalende CD-opbrengsten (niets nieuws). Een platenmaatschappij doet niet anders dan veel geld in artiesten investeren met de hoop dit driedubbel terug te zien. Om zijn investeringen beter te dekken (dus niet alleen afhankelijk te zijn van CD-verkoop) zegt hij: we gooien alle inkomsten die binnenkomen voor jou als artiest op één hoop, en we verdelen die inkomsten vervolgens samen. Zou fair kunnen zijn, maar dan moet je contract waterdicht zijn.

Vaak kom je met een maatschappij een dealmemo overeen. Dit zijn twee A4tjes met in normale mensen taal wat je bent overeengekomen. Vervolgens stuurt de maatschappij je de algemene bepalingen ter ondertekening. En hier zit de nummer één valkuil: wat je ook in de dealmemo hebt afgesproken, de algemene bepalingen zijn juridisch gezien bepalend. In andere woorden: je kan nog zo goed onderhandeld hebben en alles staat prachtig in je dealmemo vermeldt, áls er iets staat wat tegenstrijdig is met de bepalingen, is je dealmemo afspraak geen fluit waard.

Hoe los je dit op?

Een extra kolom in de dealmemo met de vermelding van ‘afwijking algemene bepalingen’ waarbij je woord voor woord uitstippeld wat in artikel nummer x van de algemene bepalingen niet van toepassing is / anders zou moeten zijn geformuleerd.

Tijdens het tekenen ben je de beste vrienden. Dat blijft waarschijnlijk en hopelijk ook zo. Het contract wordt alleen echt essentieel als er oorlog uitbreekt tussen jou en de maatschappij. Ga dus ook met die gedachten (hoe gek dat ook is) het contract bekijken. Wat als de oorlog tussen ons uitbreekt? Hoe sterk sta ik dan?

Om je eigen positie sterk te maken zorg dan voor voldoende alarmbellen in je contract, een contract openbreking wanneer een album break-even heeft bereikt (of Goud of Platina, wat jij wil), voeg een release overeenkomst toe en laat wat marketing de revue passeren.

Andere handige tips:

• Territorium
  Wereldwijd? Is dat wel zo handig?
• Overtredingen
  Wanneer een artiest groffe overtreding maakt (hij brengt bij concurrent een plaatje uit bijvoorbeeld) dan kunnen daar hoge boetes voor staan van wel 5.000 euro per dag. Deze clausule moet je weg onderhandelen. Daarbij hanteren sommige majors het ‘niet in gebreke stellen’. In de wet staat dat bij een groffe overtreding de persoon een aanmaning moet ontvangen en binnen een deugdelijke termijn zijn fout goed mag maken. Dit ‘in gebreke stellen’ wordt door bepaalde maatschappijen geschrapt. Niet de bedoeling!
• Merkrecht
  Als het om je artiestennaam of URL gaat, geef daarin nooit je rechten weg.
• Definities
  De definities van een contract zijn ongelofelijk belangrijk. Definities herken je doordat ze met een Hoofdletter worden geschreven. “De Artiest heeft recht op zes exemplaren van zijn Werk” om maar iets te verzinnen.
  Alles wat gedefineerd wordt moet zo objectief en meetbaar mogelijk zijn. Enkele troebele definities: ‘alle mogelijke manieren’, ‘redelijk’, ‘muziekbranche gebruikelijke’, ‘nog niet bekende technieken’.
• Remix, re-edit, reproductie
  Die mogen alleen worden gemaakt met nadrukkelijke toestemming van de artiest. In sommige gevallen wordt er aan de artiest voorbij gegaan.
• Termijn verplichtingen
  Bij het aflopen van een bepaalde verbintenis is een maatschappij verplicht een seintje te geven, zodat je kan bepalen of je wel of niet doorgaat met hetgeen. Wanneer in een artikel wordt gerept dat maatschappij x hier niet verplicht toe is: schrappen!
• Statements verplichting
  Een van de weinige verplichtingen van een maatschappij is inzicht geven in de inkomsten door middel van een statement. Dit moet de maatschappij een x aantal keer per jaar doen. Ook hier wil de maatschappij zich wel eens van een van zijn weinige verplichtingen ontdoen: schrappen!

En zo zijn er nog meer diepgaande tips van een ervaren advocaat die alleen aan de hand van uitgebreide voorbeelden uit te leggen zijn. Hoe dan ook is er belangrijke lering te trekken uit deze workshop.

Wanneer je een contract gaat tekenen met tientallen A4tjes algemene bepalingen schakel je een juridisch adviseur in. Het inschakelen van een advocaat naderhand wanneer dingen mislopen is duurder.

Rob van Dongen

Foto’s van workshop op 17 april in het lokaal van ArtEZ: