Naast de Buma/Stemra bestaat er nog een andere rechtenorganisatie: de Stichting ter Exploitatie van Naburige Rechten (SENA). Het zit al in de naam, het vertegenwoordigt je naburige rechten als artiest.

Naburige rechten geven bescherming aan de creatieve inspanningen en prestaties van jou als uitvoerend kunstenaars of producent van geluidsopnamen. Wordt een liedje publiekelijk openbaar gemaakt (bijvoorbeeld op de radio of door de muziekinstallatie van een winkel) dan moet degene die de muziek openbaar maakt betalen voor auteursrechten én naburig rechten. Heb je een plaat ingespeeld, dan kom je automatisch in aanmerking voor naburig recht, ook al heb je het nummer niet geschreven/gecomponeerd.

Lees meer over hoe je je aanmeldt bij de SENA en als je meer informatie wilt over wanneer je betalen moet aan de SENA als muziekgebruiker. Mede door de lichte vorm van commotie vraagt dit om helderheid.

De muziekgebruiker
Afgelopen weken hebben namelijk een hoop ZZP-ers een brief gekregen van de SENA. In de brief wordt je de vraag gesteld of je geen licentie moet aangaan met de SENA (kortom een betalingsverplichting hebt) omdat je muziek draait in je bedrijf.

3voor12 sprak kort met mij over de brief en je vindt een heldere uiteenzetting over wanneer je nou wel en wanneer niet een licentie moet afsluiten met de SENA. In het kort komt het hier op neer: draai je muziek aan een groter publiek dan jezelf? Dan moet je een licentie afsluiten. Voorbeelden: een vergaderruimte in je kantoor waar je mensen ontvangt terwijl je klassieke muziek op hebt staan, een kapster die muziek in haar kapsalon opzet of bij het telefonisch wachten een muziekje afspeelt.

De muzikant
Als muzikant maak je aanspraak op jouw inkomsten uit naburige rechten door je in te schrijven bij de SENA. Net zoals bij het auteursrecht ontvangt de rechtenorganisatie alleen geld als het openbaar wordt gemaakt. Je demo in de kast die je nooit hebt uitgebracht levert dus (vrijwel) niets op.

Aanmelden gaat betrekkelijk simpel. Ga naar www.sena.nl. Je kan je daar vervolgens aanmelden als ‘performer’ en als ‘producent’ (zie menu rechts). Doorloop het stappenplan en stuur de benodigde paperassen met gevraagde kopieën toe aan de SENA. Na enkele werkdagen ontvang je inlog codes om digitaal in te loggen op MySena.nl

Vervolgens meld je het repertoire aan. Per nummer geef je aan wat je hebt bespeelt. Als bewijsmateriaal, SENA moet toch op een manier checken of het waar is wat je zegt, stuur je een kopie van je CD-inlay toe. Zodra jouw repertoire aanmelding is geaccordeerd, zal je betaald worden voor je naburig recht als die songs door derden openbaar worden gemaakt buiten huiselijke kring om.

Heb je jouw CD in eigen beheer gemaakt? Dan ben je ook producent! Vergeet je niet daarvoor aan te melden, anders krijg je maar de helft van het geld waar je recht op zou kunnen hebben.

Anders dan de Buma/Stemra lijkt de SENA het internet niet aan te vallen met facturen voor zogenaamde ‘openbaar making’. Naar mijn ervaring is het dus een slimme stap om je aan te melden voor de SENA om wat inkomsten te genereren uit je rechten.

De SENA is een vaak vergeten organisatie waar miljoenen in omgaan waarvan er geheid een paar euro van jou tussen zwemmen.

Mocht dit hele rechten verhaal een ver-van-je-bed-show zijn of je wilt er zeker van zijn dat je jouw aanmelding goed indient, stuur dan een mailtje naar martijn [at] musicunited . nl voor persoonlijk advies c.q. hulp.

Met een licentiedeal verstrek je het recht dat de getekende partij jouw werken mag exploiteren of distribueren (distributiedeal) onder bepaalde voorwaarde. Makkelijk voorbeeld: bij verkoop van je huis draag je de rechten over aan een andere partij (traditionele platendeal), bij verhuur van je huis mag diegene gebruik maken van (licentiedeal) en heeft dus geen recht op het huis.

Een licentiedeal is in de meeste gevallen een optie als je in eigen beheer je plaat hebt opgenomen en dus zelf investeringen hebt gedaan in het opnameproces. De artiest heeft zelf geïnvesteerd. Voor een licentiedeal gelden ook weer dezelfde algemene bepalingen met dezelfde valkuilen zoals besproken in de blogpost van gisteren.

Bij platen-, licentie en distributiedeals hebben we het steeds over de opnames ook wel naburige rechten genoemd waar de geïnteresseerde belangen in (willen) hebben. Bij een publishingdeal gaat het om je auteursrechten. Een uitgebreide uitleg kan je vinden op de weblog van Niels Aalberts die een aantal posts heeft gewijd aan publishing.

Sowieso moet je drie keer goed nadenken en vijf keer goed achter je oren krabben wanneer je met een publisher in zee gaat. Zij krijgen vaak een groot aandeel van je auteursrechten in handen (als je tekent) en kunnen vaak minder goed aantoonbaar hun efforts daar tegen over zetten.

Mocht je met specifieke vragen zitten en je wilt is advies, bezoek dan de Bousie advocaten. Zij hanteren een ‘doktors-spreekuur’ waar je een half uurtje een vraag kan voorleggen met kort en bondig advies.

Er zitten een paar ingenieuze ideeën in Spotify verwikkeld om toch commercieel te zijn. Ten eerste kan je alleen gebruik maken van Spotify als je door andere bent uitgenodigd (zoals dat eerst ook het geval was bij G-mail).

Wanneer je dan de gelukkige bent die gratis gebruik maakt van Spotify, dan komt een oud businessmodel om de hoek kijken: advertenties. Je luistert eigenlijk naar je eigen radiostation, waar op een veel lagere frequentie en veel minder schreeuwerig een advertentie in voorbij komt.

Wil je de advertenties niet, dan kan je kiezen voor een abonnement: tientje per maand. Voor €120,- per jaar heb jij toegang tot alle muziek. Nouja, bijna allen. The Beatles bijvoorbeeld (nog) niet. Downloaden zit er nog niet in. Het gaat puur en alleen om de toegang tot je favoriete deuntjes.

Of het in de praktijk werkt zoals het klinkt, kan ik nog niet ondervinden.
Maar zou dit dichtbij een oplossing komen om artiesten te betalen voor al hun moeite? Via slimme monitor systemen valt vast te analyseren hoe vaak, wie, waar wordt beluisterd om tot een eerlijk verdienmodel te komen.

Wie heeft er al ervaringen met Spotify?